Stowarzyszenia Edukacji Dorosłych po roku 1989

1. Cele założone i rzeczywiste stowarzyszeń edukacyjnych.

Pojęciem konstruktywnym w tym opracowaniu (artykule) jest pojęcie STOWARZYSZENIE.

Pojęcie "stowarzyszenie" i zamiennie z nim stosowane "związek", "towarzystwo", "zrzeszenie" są obecne w pismach pedagogów społecznych od czasów H. Radlińskiej, która jeszcze przed sformułowaniem w roku 1908 określenia "pedagogika społeczna" pracowała w działających pod zaborami tajnych stowarzyszeniach oświatowych i poddawała je procesom badawczym) .Problematykę stowarzyszeń dziecięcych, młodzieżowych i osób dorosłych umiejscowił w pedagogice społecznej A. Kamiński. Sformułował on dwa ujęcia definicyjne tego pojęcia.

Pierwsze określa jako stowarzyszenie każdą zorganizowaną grupę społeczną cechującą się dążeniem do osiągania określonych wspólnych celów lub interesów, posiadającą własną strukturę organizacyjną i własnych członków, których obowiązują ustalone sposoby postępowania i zachowania się) . W drugim ujęciu stowarzyszenie jest zdefiniowane przez swoje społeczne funkcje rzeczywiste (w odróżnieniu od funkcji założonych, inaczej statutowych), czyli rezultaty działania nie określone celami i zamierzeniami, które A. Kamiński uważa za niekiedy ważniejsze od zamierzonych. Po pierwsze, stowarzyszenie wypełnia funkcje afiliacyjną - kompensując zanikanie tradycyjnych więzi sąsiedzkich stwarza szansę "sąsiedztwa z wyboru". Po drugie, realizuje funkcję integracyjną, czyli wprowadza jednostkę w kulturę ponadlokalną: narodową i ogólnoludzką. Trzecia, ekspresywna funkcja nie dotyczy, zdaniem A. Kamińskiego wszystkich stowarzyszeń, ale np. artystycznych, religijnych, turystycznych. W tego rodzaju stowarzyszeniach członkowie mają możność wyrażania swoich upodobań, sposobność uczuciowego wiązania się z wartościami kulturowymi).

Prace A. Kamińskiego na temat stowarzyszeń znalazły w pedagogice społecznej i pedagogice dorosłych licznych kontynuatorów.

E. Trempała np.: umiejscawia stowarzyszenie w systemie edukacji równoległej (nieszkolnej) w grupie instytucji, organizacji i stowarzyszeń społeczno - wychowawczych, takich jak Kościół katolicki i inne Kościoły, partie polityczne, Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, Towarzystwo Wiedzy Powszechnej, organizacje młodzieżowe, stowarzyszenia religijne i im podobne.

  historia TWP dalej >